IJ typen als één letter

Bijgewerkt augustus 2026 · Leestijd 4 minuten

ij IJ kopieer ij kopieer IJ

In het Nederlands typ je de ij gewoon als twee losse letters: i en j. Er bestaat wél een aparte ligatuur in Unicode (ij en IJ), maar die staat op geen enkel toetsenbord en wordt in gewone teksten afgeraden. Wat je in de praktijk wél moet weten: aan het begin van een woord krijgen beide letters een hoofdletter — IJsselmeer, IJmuiden, IJsland — en dat gaat in Word en op je telefoon standaard mis.

Is ij één letter of twee?

Taalkundig is de ij één klank en in het alfabetiseren en in kruiswoordraadsels gedraagt hij zich als één teken. In de spelling zijn het echter twee letters: i en j. Het Groene Boekje en de Taalunie schrijven ij als i + j, en woordenboeken sorteren ij tussen "ih" en "ik" — niet op de plaats van de y.

De verwarring komt uit de handschrifttraditie, waar de ij als één beweging werd geschreven. In loodzetsel bestond daar een aparte letter voor, en die is als ij in Unicode terechtgekomen (codepunt U+0133, hoofdletter U+0132). Voor tekstverwerking heeft dat teken vooral nadelen; zie verderop.

Hoofdletters: IJsselmeer, niet Ijsselmeer

Begint een woord met ij, dan gaan i én j in hoofdletters mee. Dus IJssel, IJmond, IJzeren Rijn, IJs (aan het begin van een zin). Dat geldt ook wanneer alleen de eerste letter van de zin een hoofdletter krijgt: "IJs smelt sneller dan je denkt."

Typ je een naam met een hoofdletter-ij, houd dan gewoon Shift vast voor beide letters, of zet Caps Lock even aan. Het probleem zit niet in het toetsenbord maar in de automatische correctie van je programma, die alleen de eerste letter aanpakt.

De ligatuur ij en IJ typen

Er is geen Alt-code voor ij: de klassieke Alt-codes reiken niet verder dan de Windows-1252-tabel en de ligatuur staat daarbuiten. Je hebt dus een Unicode-methode nodig.

In HTML gebruik je ij voor ij en IJ voor IJ. Op Linux werkt Ctrl + Shift + u, daarna 0133 en Enter; zie tekens typen op Linux. Op de Mac kun je ook de invoerbron "Unicode Hex" inschakelen en ⌥ + 0133 typen — meer daarover in Unicode-tekens invoeren.

Word en autocorrectie repareren

Word zet aan het begin van een zin alleen de eerste letter om, dus "ijs is koud" wordt "Ijs is koud". Dat los je zo op:

1. Ga naar Bestand → Opties → Controle → AutoCorrectie-opties.
2. Vul bij Vervangen het woord in dat fout gaat (bijvoorbeeld Ijsselmeer) en bij Door de juiste schrijfwijze (IJsselmeer). Klik op Toevoegen.
3. Herhaal dit voor de namen die je vaak gebruikt: Ijsland, Ijmuiden, Ijssel, Ijzer.
4. Wil je dat Word "Ijs" aan het zinsbegin niet meer maakt, zet dan op het tabblad Eerste letter van zin uit — nadeel is dat alle zinnen dan onbewerkt blijven.

In Google Docs doe je hetzelfde via Extra → Voorkeuren → Vervangingen. Zie ook de sneltoetsen voor Word en Google Docs.

Telefoon en tablet

Schermtoetsenborden met Nederlandse woordenlijst kennen IJsselmeer en IJsland meestal wel, maar corrigeren "ijs" aan het zinsbegin naar "Ijs". Voeg de juiste vorm toe aan je persoonlijke woordenboek: op iPhone en iPad via Instellingen → Algemeen → Toetsenbord → Tekstvervanging, op Android via de instellingen van Gboard → Woordenboek. De ligatuur ij zit op geen enkel schermtoetsenbord; kopieer hem hierboven of leg hem vast als tekstvervanging. Meer over dit soort invoer in tekens typen op iPad en op Android.

Waarom je de ligatuur beter niet gebruikt

Gebruik de ligatuur dus alleen als je hem echt nodig hebt — in een tekst over typografie bijvoorbeeld — en schrijf verder gewoon i + j.

Verwante pagina's

Alle tekens · Alt-codes · Hoofdletters met accent · Accenten typen · Nederlands toetsenbord · Unicode invoeren

Veelgestelde vragen