Toetsenbordindeling: welke gebruik jij, en waarom bestaan er zoveel?

Bijgewerkt augustus 2026 · Leestijd 6 minuten

Als je toetsenbord ineens een z geeft waar een y hoort, of een " in plaats van een @, dan is niet het toetsenbord kapot maar de indeling gewisseld. Een indeling (lay-out) is de afspraak tussen wat op de toets staat en welk teken de computer stuurt. Hieronder de belangrijkste indelingen, hoe je ze herkent en waar je meer leest.

Probeer de indelingen hierboven; kies rechtsboven een andere taal.

De grote drie

IndelingEerste zes lettersWaarKenmerk
QWERTYQ W E R T YNederland, VS, VK, Scandinavië, Spanje, ItaliëStandaard in Nederland als "US International"
AZERTYA Z E R T YFrankrijk, België (Vlaanderen en Wallonië)Cijfers via Shift, accenten op de bovenste rij
QWERTZQ W E R T ZDuitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Tsjechië, HongarijeY en Z gewisseld, umlauts rechts

Nederland: QWERTY US-International

Nederland heeft geen eigen fysieke standaard meer; het oude "Nederlandse" toetsenbord (met @ naast de L) is uitgestorven. Vrijwel elk toetsenbord in Nederlandse winkels heeft de Amerikaanse ANSI-vorm met de US-internationale software-indeling. Die geeft je via AltGr het euroteken (AltGr + 5) en via "dode toetsen" (', ", `, ^, ~) de accenten. Dat verklaart waarom een aanhalingsteken soms pas verschijnt nadat je een spatie typt. Zie US-International uitgelegd en dode toetsen.

België: AZERTY, en steeds vaker QWERTY

Vlaamse en Waalse scholen en bedrijven werken op Belgisch AZERTY (dat op punten afwijkt van Frans AZERTY). Onder gamers en IT'ers wint QWERTY terrein. Meer in AZERTY toetsenbord en van AZERTY naar QWERTY overstappen.

ANSI of ISO: de vorm van de toetsen

Los van de letters is er de fysieke vorm: ANSI (VS) heeft een brede, platte Enter en een lange linker Shift; ISO (Europa) heeft een hoge, omgekeerde-L Enter, een korte linker Shift met een extra toets ernaast, en een AltGr. Keycap-sets en veel mechanische borden zijn ANSI; Duitse en Britse borden ISO. Vergelijking in ANSI vs ISO.

Alternatieve indelingen

Dvorak en Colemak herschikken de letters zodat de meest gebruikte op de middelste rij liggen. Ze zijn efficiënter voor wie zich de moeite getroost om opnieuw te leren typen; het is een keuze voor enthousiastelingen, niet iets wat je nodig hebt.

Indeling herkennen en wijzigen

Typt je bord verkeerde tekens? Dat lost deze pagina in dertig seconden op.

Alle pagina's over indelingen