QWERTY toetsenbord: waarom de letters zo staan en wat Nederland gebruikt
QWERTY is de indeling van vrijwel elk toetsenbord in Nederland en de standaard in het grootste deel van de wereld. De naam komt van de eerste zes letters op de bovenste letterrij. Op deze pagina: waar de volgorde vandaan komt, de varianten die je in Nederlandse winkels tegenkomt en de toetsen die nieuwe gebruikers verwarren.
Waarom Q-W-E-R-T-Y?
De volgorde stamt uit 1873, van de schrijfmachine van Christopher Latham Sholes. Vaak wordt gezegd dat QWERTY bedoeld was om typisten te vertragen zodat de hamers niet vastliepen; waarschijnlijker is dat de indeling ontworpen is om veelvoorkomende letterparen uit elkaar te halen (dat voorkwam vastlopen zonder te vertragen) en dat telegrafisten invloed hadden. Toen Remington de machine in productie nam, werd de indeling de standaard en is dat sindsdien gebleven, ook al zijn er efficiëntere alternatieven zoals Dvorak.
QWERTY-varianten
| Variant | Waar | Verschil met US |
|---|---|---|
| US (ANSI) | VS, Nederland (fysiek) | Referentie: platte Enter, lange linker Shift |
| US-International | Nederland (software) | Dode toetsen voor accenten, AltGr voor € en meer |
| UK (ISO) | Verenigd Koninkrijk, Ierland | @ en " gewisseld, £ op Shift+3, hoge Enter |
| Nordic | Zweden, Noorwegen, Denemarken, Finland | Å, Ä/Æ, Ö/Ø rechts van de L en P |
| Spaans / Italiaans / Portugees | Zuid-Europa | Ñ, accenten en dode toetsen op eigen posities |
| Nederlands (klassiek) | Nederland tot jaren 90 | @ naast L, verouderd, zelden nog verkocht |
Wil je een andere variant proberen? Op de pagina met virtuele toetsenborden staan ze allemaal, inclusief Brits en Zweeds.
Waar Nederlanders over struikelen
- Het aanhalingsteken verschijnt niet meteen. Op US-International zijn ' en " dode toetsen: druk erna op spatie voor het teken zelf, of op een klinker voor é of ë. Zie dode toetsen.
- Het euroteken. AltGr + 5 (rechter Alt). Alle methodes in euroteken typen.
- Y en Z verwisseld? Dan staat je systeem op Duits (QWERTZ). Win + Spatie zet het terug. Zie verkeerde tekens.
- Waarom een US-bord en geen Nederlands? Er is geen Nederlandse fysieke standaard meer; US-International dekt Nederlands, Frans, Duits en Spaans in één indeling.
QWERTY toetsenbord kopen
Bij Nederlandse winkels is QWERTY-US de standaard. Let bij Amazon op de vermelding "QWERTY" of "US/NL layout" en vermijd aanbiedingen met "DE" (QWERTZ) of "FR" (AZERTY) in de titel, tenzij je die bewust wilt. Onze koopgidsen: toetsenbord kopen, mechanisch, draadloos.
Bekijk QWERTY toetsenborden op Amazon.nlVeelgestelde vragen
Is QWERTY hetzelfde als een Nederlands toetsenbord?
In de praktijk ja: Nederland gebruikt QWERTY met de US-internationale indeling. Het "echte" Nederlandse toetsenbord uit de vorige eeuw wordt niet meer verkocht.
Wat is beter, QWERTY of AZERTY?
Geen van beide is objectief beter; het is gewenning. QWERTY heeft het voordeel dat cijfers zonder Shift te typen zijn en dat de meeste software en games ervan uitgaan. Zie AZERTY toetsenbord.
Kan ik op een QWERTY-toetsenbord Frans of Duits typen?
Ja, met US-International typ je alle accenten en umlauts via dode toetsen en AltGr. Zie accenten typen.