Toetsenbord nat geworden
Het belangrijkste gebeurt in de eerste minuut: haal de stroom eraf en zet niets meer aan. Vloeistof alleen maakt zelden iets kapot; vloeistof plus spanning wel, want dan gaan sporen op de printplaat kortsluiten en corroderen. Trek de USB-stekker eruit of zet een draadloos bord uit en haal de batterijen eruit. Bij een laptop: houd de aan/uit-knop vijf tot tien seconden ingedrukt tot hij uit is, trek de lader eruit en klap hem open ondersteboven neer. Pas als alles spanningsloos is, ga je drogen.
Stap 1: de eerste tien minuten
- Spanning eraf. Kabel los, draadloos bord uit, batterijen eruit. Bij een laptop uitzetten met de aan/uit-knop, lader los; is de accu makkelijk verwijderbaar, haal hem er dan uit.
- Ondersteboven. Zet het bord of de opengeklapte laptop als een omgekeerde V neer, zodat de vloeistof eruit loopt en niet dieper het moederbord in zakt. Leg er een handdoek onder.
- Deppen, niet vegen. Vang met keukenpapier op wat eruit komt. Vegen duwt vocht onder de toetsen.
- Kantel voorzichtig. Beweeg het geheel langzaam heen en weer om plassen te laten weglopen. Niet schudden.
- Losse randzaken los. Haal USB-sticks, geheugenkaartjes en de polssteun eraf zodat alles kan luchten.
Stap 2: wat is er precies gemorst?
De vloeistof bepaalt hoeveel haast je hebt en hoe groot de kans op herstel is.
| Vloeistof | Risico | Aanpak |
|---|---|---|
| Kraan- of mineraalwater | Laag tot gemiddeld: laat mineralen achter | Drogen, daarna testen |
| Zwarte koffie of thee | Gemiddeld: plakt licht | Drogen, daarna reinigen |
| Frisdrank, sap, bier, koffie met melk of suiker | Hoog: suiker en zuur, plakkende en corroderende resten | Altijd reinigen, niet alleen drogen |
| Zout water, soep, alcohol met suiker | Zeer hoog: tast sporen snel aan | Zo snel mogelijk laten reinigen, ook professioneel |
Suikerhoudende dranken drogen op tot een laagje dat toetsen laat plakken en contacten blijft aantasten. Alleen laten drogen is dan niet genoeg: het bord moet schoon. Bij een los toetsenbord doe je dat zelf; het volledige stappenplan staat in toetsenbord schoonmaken.
Stap 3: drogen, en hoe lang echt
- Laat het bord minstens 48 uur ondersteboven staan, bij voorkeur 72 uur bij een laptop of een suikerhoudend drankje. Ongeduld is de meest voorkomende reden dat het alsnog misgaat.
- Zet er een ventilator op koud bij, of leg het in een goed geventileerde, warme ruimte (niet in de zon, niet op de verwarming, niet in de oven).
- Werkt met silicagelzakjes in een afgesloten doos beter dan met rijst, maar luchtcirculatie doet meer dan beide.
- Zet het bord pas aan als je nergens meer condens ziet en het nergens meer plakt of ruikt.
Stap 4: per type toetsenbord
Los membraanbord
De goedkoopste categorie is ook de kwetsbaarste: de folielagen zijn dun en de resten zitten er tussenin. Drogen, openmaken en spoelen kan werken. Blijft het bord daarna haperen, dan is vervangen realistischer dan verder repareren.
Mechanisch toetsenbord
Deze hebben de beste kans. Haal de keycaps eraf, laat het geheel drogen en maak de plaat schoon. Schakelaars die na het drogen blijven haperen kun je bij een hot-swapbord één voor één vervangen zonder solderen; zie mechanische toetsenborden en switches. Was keycaps apart in lauw water met een druppel afwasmiddel en laat ze een dag drogen; nieuwe sets vind je via keycaps kopen.
Laptop
Hier gaat het niet om het toetsenbord maar om wat eronder ligt. Op de meeste laptops zit het bord direct boven het moederbord, en bij sommige modellen loopt vloeistof rechtstreeks door naar de koeling en de accu. Blijf van de aan/uit-knop af en laat de laptop bij twijfel binnen een dag of twee openmaken en reinigen door een reparateur: de resten wegnemen vóór er corrosie ontstaat is de enige echte redding. Vloeistofschade valt buiten de garantie, en fabrikanten zien aan de vochtindicatoren binnenin precies wat er gebeurd is.
Stap 5: testen en beoordelen
Na volledig drogen sluit je het bord aan en controleer je élke toets, ook de toetsen die je zelden gebruikt. Gebruik daarvoor een tester zoals beschreven in toetsenbord testen. Let op drie signalen die op blijvende schade wijzen:
- Dubbele tekens bij één aanslag; zie toetsenbord typt dubbel.
- Toetsen die vanzelf herhalen of tekens sturen zonder dat je ze aanraakt — vaak een teken van een kortgesloten contact.
- Toetsen die dood blijven; loop één toets werkt niet door voordat je het bord afschrijft.
Gedraagt het bord zich vreemd terwijl er niets is aangeraakt, koppel het dan los: een bord dat spooktoetsen stuurt, maakt werken op de computer onmogelijk. Bij een laptop kun je in dat geval doorwerken met een extern bord tot vervanging geregeld is; de afweging staat in laptop-toetsenbord vervangen. Blijft er ook na drogen helemaal niets werken, doorloop dan voor de zekerheid toetsenbord werkt niet — soms is de kabel of poort de boosdoener en mankeert het bord niets.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet een nat toetsenbord drogen?
Minstens 48 uur, en 72 uur bij een laptop of een suikerhoudende vloeistof. Aanzetten terwijl er nog vocht binnen zit, is de meest voorkomende oorzaak van blijvende schade.
Helpt rijst bij een nat toetsenbord?
Nee. Rijst onttrekt te weinig vocht aan een gesloten behuizing en laat stof achter. Een droge, goed geventileerde plek met een koude ventilator werkt beter, eventueel met silicagel.
Mijn toetsenbord werkte eerst nog en stopte daarna alsnog.
Typisch beeld bij corrosie: de vloeistof heeft de contacten aangetast en dat proces gaat dagen door. Reinigen kan nog helpen, mits alles spanningsloos is.
Kan ik mijn keycaps in de vaatwasser doen?
Losse keycaps van ABS of PBT overleven een korte, koude wasbeurt meestal, maar bedrukking kan vervagen. Handmatig in lauw sop is veiliger. Het bord zelf gaat nooit in de vaatwasser.
Is een laptop met vloeistofschade nog verzekerd?
Fabrieksgarantie dekt het niet. Sommige aanvullende verzekeringen of een schadeverzekering wel; kijk in je polis en meld het snel, want reinigen binnen enkele dagen scheelt vaak de reparatie van het moederbord.