TKL toetsenbord: het formaat dat bijna iedereen past
Tenkeyless betekent letterlijk "tien toetsen minder": het numerieke blok rechts is weggelaten, de rest blijft ongewijzigd. Je houdt de functierij, de pijltjes en het navigatieblok met Home, End, Page Up en Page Down. Daardoor hoef je niets af te leren en win je toch zo'n tien centimeter bureaubreedte. Voor de meeste mensen is dat de beste ruil die er is.
Wat je wint met tien centimeter
Die centimeters gaan naar je muis. Op een full-size bord ligt je muis rechts van het cijferblok, waardoor je rechterschouder naar buiten draait en je bovenarm van je romp af komt. Schuif de muis tien centimeter naar binnen en die stand verdwijnt. Wie acht uur per dag muist, merkt dat in de nek en de schouder eerder dan in de pols.
Daarnaast past een TKL-bord in de meeste laptoptassen, en is er ruimte voor een groter muismat of een tweede apparaat. Voor gamers is er nog een reden: bij lage muisgevoeligheid maak je grote armbewegingen, en dan bots je op een full-size bord letterlijk tegen je toetsenbord aan.
Wanneer je beter full-size blijft
Werk je dagelijks met bedragen, artikelnummers of datums, dan is een fysiek cijferblok simpelweg sneller — een geoefende hand tikt daar zonder kijken. Ook Alt-codes voor tekens als ± of ‰ werken alleen met het numerieke deel. Twijfel je, lees dan de directe vergelijking op TKL vs full-size, of koop een TKL met een los numeriek toetsenblok ernaast: dan kun je het blok ook links neerleggen en met je linkerhand tikken terwijl je rechterhand aan de muis blijft.
Waar je op let bij een TKL
Switches
De meeste TKL-borden zijn mechanisch. Lineair typt licht en stil-ish, tactiel geeft een voelbaar hobbeltje, klikkend is luid. De verschillen staan uitgelegd op rode vs bruine vs blauwe switches. Deel je een kantoor, kijk dan naar een stil toetsenbord met silent-switches.
Hot-swap
Sockets waarin je switches zonder solderen wisselt, zijn inmiddels ook op middenklasse-borden standaard. Handig als je typegevoel wilt experimenteren zonder een nieuw bord te kopen.
Aansluiting
Voor gamen: kabel of 2,4 GHz-ontvanger. Voor kantoor met meerdere apparaten: Bluetooth. Veel modellen bieden alle drie.
Keycaps
Dubbelshot PBT blijft mat en slijt niet glimmend; goedkope ABS-keycaps worden binnen een jaar glanzend. Losse sets vind je op keycaps kopen.
Vijf tenkeyless-borden die het waard zijn
Keychron K8 Pro
Mechanisch TKL-bord met hot-swap sockets, QMK/VIA-ondersteuning en een schakelaar voor Mac- of Windows-opdruk. Bluetooth voor drie apparaten of USB-C, in aluminium of kunststof frame.
Logitech G Pro X TKL Lightspeed
Draadloos met Lightspeed 2,4 GHz, Bluetooth én kabel, met verwisselbare GX-switches en een volumerol. Het formaat dat je op vrijwel elk esports-podium ziet staan.
Ducky One 3 TKL
Cherry MX-switches, dubbelshot PBT-keycaps en instellingen via toetscombinaties in plaats van software. Ducky-borden staan bekend om jarenlang probleemloos werken.
Corsair K70 RGB TKL
Aluminium bovenplaat, per-key RGB-verlichting, 8000 Hz polling en een toernooiknop die macro's uitschakelt en de verlichting dimt.
Redragon K552 Kumara
Al jaren het standaardadvies voor wie voor weinig geld mechanisch wil typen. TKL, verlicht, met Outemu-switches die in de meeste uitvoeringen verwisselbaar zijn.
TKL en de Belgische indeling
Bij gamingmerken is de Belgische AZERTY-uitvoering minder vanzelfsprekend dan bij kantoorborden. Controleer de productfoto's én de artikelomschrijving, want webshops tonen vaak de US-foto bij alle varianten. Koop je toch een US-bord, dan stel je de indeling in via toetsenbordindeling wijzigen; de opdruk klopt dan niet meer, wat oplosbaar is met toetsenbordstickers. Zie ook AZERTY toetsenbord en ANSI vs ISO voor het verschil in de vorm van de Enter-toets.
Veelgestelde vragen
Wat betekent TKL precies?
Tenkeyless: een toetsenbord zonder het numerieke blok van tien cijfertoetsen en de bijbehorende reken- en Enter-toetsen. Het wordt ook 80%-formaat genoemd en telt meestal 87 of 88 toetsen.
Kan ik Alt-codes gebruiken op een TKL-toetsenbord?
Nee, daarvoor is het numerieke deel nodig. Gebruik in plaats daarvan Unicode-invoer, de US International-indeling of kopieer het teken vanaf tekens.
Is TKL beter voor gamen dan full-size?
Voor de meeste spelers wel, omdat je muis meer ruimte krijgt. Alleen bij MMO's en simulaties met heel veel toetsopdrachten is full-size handiger. Zie gaming toetsenbord.
Heeft een TKL-bord nog een Num Lock-toets?
Meestal niet, en die heb je ook niet nodig. Uitleg over wat die toets doet staat op Num Lock.
Wat is kleiner dan TKL?
75%, 65%, 60% en 40%. Elk formaat laat weer een blok toetsen weg. De vergelijking staat op compact toetsenbord.