Russisch toetsenbord online met de ЙЦУКЕН-indeling
Klik hieronder op de toetsen om Cyrillisch te typen, of gebruik je eigen toetsenbord: de posities volgen de Russische standaardindeling ЙЦУКЕН, genoemd naar de eerste zes letters van de bovenste letterrij — precies zoals QWERTY zijn naam kreeg. Klaar? Klik op "Kopieer tekst" en plak je zin in een e-mail, chat of vertaalmachine.
Alle 33 letters en waar ze zitten
De positie hieronder is de toets van je eigen QWERTY-bord waar de Cyrillische letter op staat. Wie een Russisch bord koopt, ziet die letters gewoon op de keycaps gedrukt staan.
| Letter | Naam / klank | Toets op ЙЦУКЕН | Transliteratie |
|---|---|---|---|
| А а | a als in "kat" | F | a |
| Б б | be | , | b |
| В в | ve, als de v in "vader" | D | v |
| Г г | ge, harde g als in "goal" | U | g |
| Д д | de | L | d |
| Е е | je | T | e / je |
| Ё ё | jo | Toets links van de 1 | jo |
| Ж ж | zje, als de g in "garage" | ; | zj / ž |
| З з | ze | P | z |
| И и | i als in "pier" | B | i |
| Й й | korte i, als de j in "jaar" | Q | j |
| К к | ka | R | k |
| Л л | el | K | l |
| М м | em | V | m |
| Н н | en | Y | n |
| О о | o | J | o |
| П п | pe | G | p |
| Р р | er, rollende r | H | r |
| С с | es | C | s |
| Т т | te | N | t |
| У у | oe | E | oe / u |
| Ф ф | ef | A | f |
| Х х | cha, als de ch in "acht" | [ | ch / h |
| Ц ц | tse | W | ts / c |
| Ч ч | tsje | X | tsj / č |
| Ш ш | sja | I | sj / š |
| Щ щ | sjtsja | O | sjtsj / šč |
| Ъ ъ | hard teken (geen klank) | ] | " |
| Ы ы | doffe i, achter in de mond | S | y |
| Ь ь | zacht teken (geen klank) | M | ' |
| Э э | e als in "bed" | ' | e |
| Ю ю | joe | . | joe / ju |
| Я я | ja | Z | ja |
Leestekens en cijfers
De cijferrij werkt gewoon: 1 tot en met 0 typ je zonder Shift. Met Shift krijg je andere leestekens dan op QWERTY. Shift+1 geeft het uitroepteken, Shift+2 een aanhalingsteken, Shift+3 het nummerteken №, Shift+4 een puntkomma, Shift+6 een dubbele punt en Shift+7 een vraagteken.
De punt en de komma delen één toets, uiterst rechts op de onderste rij: de punt zonder Shift, de komma met Shift. Het apenstaartje en het dollarteken staan niet op de Russische indeling — daarvoor schakel je terug naar je eigen bord, of je gebruikt de tips in apenstaartje op het toetsenbord.
Waarom ЙЦУКЕН zo ligt
De indeling stamt uit het schrijfmachinetijdperk en verdeelt de letters over de handen op basis van hoe vaak ze in het Russisch voorkomen: de meestgebruikte letters (о, е, а, и, н, т) liggen op de thuisrij onder de sterkste vingers. Dat het niet op klank aansluit bij QWERTY, was geen probleem — er was geen QWERTY om bij aan te sluiten.
Omdat het Russisch 33 letters heeft en het Latijnse alfabet 26, zijn zeven toetsen die op QWERTY leestekens dragen ingezet voor letters: de blokhaken, de puntkomma, de apostrof, de komma, de punt en de schuine streep. Dat is ook meteen de reden dat een Russisch bord onder Windows in de Latijnse modus alle leestekens gewoon houdt: je wisselt van indeling, niet van toetsenbord. Meer daarover in toetsenbordindeling en indeling wijzigen.
Russisch instellen op Windows en Mac
- Windows: Instellingen › Tijd en taal › Taal en regio › Taal toevoegen › Русский (Russisch). Onder Taalopties kies je de toetsenbordindeling.
- Wissel met Win + Spatie. Het taalkortteken (NLD of RUS) staat rechtsonder in de taakbalk; klik erop om te controleren waar je in staat.
- macOS: Systeeminstellingen › Toetsenbord › Tekstinvoer › Invoerbronnen › Wijzig › + › Russisch. Kies "Russisch – PC" als je van Windows komt; die volgt de pc-indeling exact.
- Zet in macOS "Toon invoermenu in menubalk" aan, dan zie je altijd welke taal actief is en open je met één klik de toetsenbordweergave.
- Je fysieke toetsen veranderen niet mee. Cyrillische toetsenbordstickers plakken over je keycaps heen en kosten weinig.
Fonetische indelingen
Wie niet blind ЙЦУКЕН wil leren, kan een fonetische (mnemonische) indeling gebruiken: daar geeft A de а, B de б, S de с, enzovoort. Windows heeft daar een ingebouwde variant voor, "Russisch – mnemonisch", die je bij dezelfde taalopties toevoegt. Op macOS installeer je een fonetische indeling als los indelingsbestand.
De keuze is een afweging: fonetisch typ je vanaf dag één zonder na te denken, maar je leert nooit het bord dat op elke computer in Rusland staat. Voor incidenteel gebruik is fonetisch prima, voor wie de taal studeert is ЙЦУКЕН de betere investering — en blind leren typen gaat op Cyrillisch net zo goed als op Latijn.
Andere talen
Oekraïens · Grieks · Pools · Tsjechisch · alle talen
Veelgestelde vragen
Hoe typ ik de ё op een Russisch toetsenbord?
Op de toets links van de 1, waar op QWERTY de accent grave zit. In gedrukte Russische tekst wordt de ё vaak als gewone е geschreven; in woordenboeken en kinderboeken staan de puntjes er wel.
Wat is het verschil tussen het harde en het zachte teken?
Beide hebben geen eigen klank. Het zachte teken ь maakt de voorgaande medeklinker zacht (palataal); het harde teken ъ houdt juist een scheiding aan tussen medeklinker en volgende j-klank. Ze staan op de M en de ].
Kan ik Cyrillisch typen zonder de indeling te installeren?
Ja. Typ hierboven, kopieer de tekst en plak hem waar je hem nodig hebt. Voor één los teken werkt ook Unicode invoeren: in Word typ je de code, bijvoorbeeld 0416, en dan Alt + X.
Waarom wordt mijn Russische tekst weergegeven als vraagtekens of vierkantjes?
Het lettertype van de ontvangende toepassing kent de Cyrillische tekens niet, of het bestand is opgeslagen zonder Unicode. Kies een lettertype als Arial, Calibri of Noto Sans en sla tekstbestanden op als UTF-8.
Is een Russisch toetsenbord hetzelfde als een Oekraïens?
Bijna, maar niet helemaal: het Oekraïens heeft і, ї, є en ґ, en mist ы, э, ъ en ё. Zie het Oekraïense toetsenbord.